Iuvenalis
Satira 12

e-lectorum in usum edidit
Michael Hendry 2005

 Index Satirarum 
 De Codicibus 
 
  Natali, Coruine, die mihi dulcior haec lux,
  qua festus promissa deis animalia caespes
  expectat. niueam reginae ducimus agnam,
  par uellus dabitur pugnanti Gorgone Maura;
5 sed procul extensum petulans quatit hostia funem
  Tarpeio seruata Ioui frontemque coruscat,
  quippe ferox uitulus templis maturus et arae
  spargendusque mero, quem iam pudet ubera matris
  ducere, qui uexat nascenti robora cornu.
10 si res ampla domi similisque adfectibus esset,
  pinguior Hispulla traheretur taurus et ipsa
  mole piger, nec finitima nutritus in herba,
  laeta sed ostendens Clitumni pascua sanguis
  cui foret et grandi ceruix ferienda ministro   14 cui foret et grandi Housman : et grandi ceruix iret Ω ||
15 ob reditum trepidantis adhuc horrendaque passi
  nuper et incolumem sese mirantis amici.
  nam praeter pelagi casus et fulminis ictus
  euasit. densae caelum abscondere tenebrae
  nube una subitusque antemnas inpulit ignis,
20 cum se quisque illo percussum crederet et mox
  attonitus nullum conferri posse putaret
  naufragium uelis ardentibus (omnia fiunt
  talia, tam grauiter, si quando poetica surgit
  tempestas), genus ecce aliud discriminis! audi
25 et miserere iterum, quamquam sint cetera sortis
  eiusdem pars dira quidem sed cognita multis
  et quam uotiua testantur fana tabella
  plurima: pictores quis nescit ab Iside pasci?
  accidit et nostro similis fortuna Catullo.
30 cum plenus fluctu medius foret alueus et iam
  alternum puppis latus euertentibus undis
  arboris incertae, nullam prudentia cani
  rectoris cum ferret opem, decidere iactu
  coepit cum uentis, imitatus castora, qui se
35 eunuchum ipse facit cupiens euadere damno.
  testiculi: | adeo medicatum intellegit inguen.   36 deleuit Heinrich ||
  ‘fundite quae mea sunt’ dicebat ‘cuncta’ Catullus
  praecipitare uolens etiam pulcherrima, uestem
  purpuream teneris quoque Maecenatibus aptam,
40 atque alias quarum generosi graminis ipsa   40 ipsa Ruperti : ipsum Ω ||
  infecit natura pecus, sed et egregius fons   41 pecus Ω : decus Helmbold ||
  uiribus occultis et Baeticus adiuuat aer.
  ille nec argentum dubitabat mittere, lances
  Parthenio factas, urnae cratera capacem
45 et dignum sitiente Pholo uel coniuge Fusci;
  adde et bascaudas et mille escaria, multum
  caelati, biberat quo callidus emptor Olynthi.
  sed quis nunc alius, qua mundi parte quis audet
  argento praeferre caput rebusque salutem?
50 non propter uitam faciunt patrimonia quidam,   50-51 deleuit Bentleius, praeeunte Britannico ||
  sed uitio caeci propter patrimonia uiuunt.
  iactatur rerum utilium pars maxima, sed nec
  damna leuant. tunc aduersis urguentibus illuc
  reccidit ut malum ferro summitteret, ac se
55 explicat angustum: discriminis ultima, quando
  praesidia adferimus nauem factura minorem.
  i nunc et uentis animam committe dolato
  confisus ligno, digitis a morte remotus
  quattuor aut septem, si sit latissima, taedae;
60 mox cum reticulis et pane et uentre lagonae
  accipe sumendas in tempestate secures.   61 accipe ς, Britannicus : aspice PΦ : respice Jahn : prospice Housman ||
  sed postquam iacuit planum mare, tempora postquam
  prospera uectoris fatumque ualentius euro
  et pelago, postquam Parcae meliora benigna
65 pensa manu ducunt hilares et staminis albi
  lanificae, modica nec multum fortior aura
  uentus adest, inopi miserabilis arte cucurrit
  uestibus extentis et, quod superauerat unum,
  uelo prora suo. iam deficientibus austris
70 spes uitae cum sole redit. tum gratus Iulo
  atque nouercali sedes praelata Lauino
  conspicitur sublimis apex, cui candida nomen
  scrofa dedit, laetis Phrygibus mirabile sumen
  et numquam uisis triginta clara mamillis.
75 tandem intrat positas inclusa per aequora moles
  Tyrrhenamque pharon porrectaque bracchia rursum
  quae pelago occurrunt medio longeque relincunt
  Italiam; non sic igitur mirabere portus
  quos natura dedit. sed trunca puppe magister
80 interiora petit Baianae peruia cumbae
  tuti stagna sinus, gaudent ubi uertice raso
  garrula securi narrare pericula nautae.
  Ite igitur, pueri, linguis animisque fauentes
  sertaque delubris et farra inponite cultris
85 ac mollis ornate focos glebamque uirentem.
  iam sequar et sacro, quod praestat, rite peracto
  inde domum repetam, graciles ubi parua coronas
  accipiunt fragili simulacra nitentia cera.   88 fragili Ω : facili Guietus, Burmannus ||
  hic nostrum placabo Iouem Laribusque paternis
90 tura dabo atque omnis uiolae iactabo colores.
  cuncta nitent, longos erexit ianua ramos
  et matutinis operatur festa lucernis.
  neu suspecta tibi sint haec, Coruine, Catullus,
  pro cuius reditu tot pono altaria, paruos
95 tres habet heredes. libet expectare quis aegram
  et claudentem oculos gallinam inpendat amico
  tam sterili; uerum haec nimia est inpensa, coturnix
  nulla umquam pro patre cadet. sentire calorem
  si coepit locuples Gallitta et Pacius orbi,
100 legitime fixis uestitur tota libellis 100 libellis Ω : tabellis ς ||
  porticus, existunt qui promittant hecatomben,
  quatenus hic non sunt res uenales elephanti, 102 res Ruperti : nec Ω ||
  nec Latio aut usquam sub nostro sidere talis
  belua concipitur, sed furua gente petita 104 petita Ω : petitum Ruperti ||
105 arboribus Rutulis et Turni pascitur agro,
  Caesaris armentum nulli seruire paratum
  priuato, siquidem Tyrio parere solebant
  Hannibali et nostris ducibus regique Molosso
  horum maiores ac dorso ferre cohortis,
110 partem aliquam belli, | et euntem in proelia turrem.
  nulla igitur mora per Nouium, mora nulla per Histrum
  Pacuuium, quin illud ebur ducatur ad aras
  et cadat ante Lares Gallittae uictima sola
  tantis digna deis et captatoribus horum.
115 alter enim, si concedas, mactare uouebit
  de grege seruorum magna et pulcherrima quaeque
  corpora, uel pueris et frontibus ancillarum
  inponet uittas et, si qua est nubilis illi
  Iphigenia domi, dabit hanc altaribus, etsi
120 non sperat tragicae furtiua piacula ceruae.
  laudo meum ciuem, nec comparo testamento
  mille rates; nam si Libitinam euaserit aeger,
  delebit tabulas inclusus carcere nassae
  post meritum sane mirandum atque omnia soli
125 forsan Pacuuio breuiter dabit, ille superbus
  incedet uictis riualibus. ergo uides quam
  grande operae pretium faciat iugulata Mycenis.
  uiuat Pacuuius quaeso uel Nestora totum,
  possideat quantum rapuit Nero, montibus aurum
130 exaequet, nec amet quemquam nec ametur ab ullo.